İngiliz yazar ve gazetecidir. Dünya klasikleri arasında yer alan Robinson Crusoe romanının yazarıdır.

Daniel Defoe, 13 Eylül 1660 Londra, İngiltere’de James Foe, Annie Foe ikilisinin oğlu olarak doğmuştur. Ailesi Romanyadan İngiltere’ye göçmüştür. Babası bir mum imalatçısı idi. Babası İngiltere Kilisesinden ayrılma yanlılarındandı. Bu yüzden oğlunu Oxford ya da Cambridgee gönderemedi. Newington Greende Rev. Charles Mortonın yönetmekte olduğu akademiye gönderilen Defoe, burada bir İngiliz üniversitesinde görebileceğinden daha kapsamlı ve yer yer daha nitelikli bir öğrenim gördü.

Presbiteryen papazı olmak üzere yetiştirilmekle beraber eş güdümlü bir arada Beraber papaz olmamaya karar veren Defoe 1683 senesinde ticarete atıldı.
Zor bir yaşam Yaşam yaşam sürdüren Daniel Defoe, 1685 senesinde İngiltere kraltılan ayaklanmaya katıldı.

Daniel Defoe, hayatının bir döneminde tüccarlık, fabrikatörlük, devlet memurluğu ve hem de casusluk yaptı. 1692 senesinde 17 bin sterlin borçla iflas etti. . İflasının başlıca sebebi sebebi Sebebi ise Fransa savaşı esnasında sigorta ettiği gemiler yüzünden uğradığı kayıplardı; Defoe bu tarihte iflas eden 19 “tüccar sigortacı” arasındaydı. 1713te siyasal nedenlerle tutuklu varolduğu olduğu sırada Tilburydeki tuğla ve kiremit işi batınca yine ağır kayıplara uğradı. Bu tarihten sonra bir daha ticaretle uğraşmadı.

1700 senesinde gazetecilik yapmaya başladı. 1719 senesinde da bütün Bütün dünyada tanınmış bilinen romanı Robinson Crusoe’yu yazdı.

Politikayla da ilgilenen ilgilenen Daniel Defoe, 1683 senesinde çıkardığı siyasal dergi kitapçıklarındaki olumsuz ifadelerinden kaynaklı ötürü ötürü Dolayı Dolayı tutuklanarak çoğu kez hapse girdi. 1685 senesinde Katolik II. James tahta çıkınca koyu bir muhalif muhalif olarak Monmouth dükü. mağlubiyet ile neticelenen Sedgemoor Çarpışmasından (1685) sonra canım zor kurtardı. Üç sene sonra James Fransaya kaçınca, Oranj prensi III. Williamın ordusunu karşılamaya gitti. Saltanatı boyunca Williamı destekleyerek o kişinin önde gelen yazarlarından oldu.

1701 senesinde nükteli şiiri The True-Born Englishman (Safkan İngiliz) yayımlandı. Çok tutulan bu eser okunabilirliğini ve ırk ayrımının geçersizliğini meydana koyması bakımından güncelliğini hâlâ korur.

Daniel Defoe, 1684 senesinde zengin bir tüccarın kızı Mary Tuffley ile evlendi. İkisi ufak yaşta ölen sekiz çocuğu oldu.

1701 senesinde şehir şehir ilinin beylerinden beş şahıs birey Birey muhabere harp mümkünlülüğü karşısında savunma hazırlıklarının artırılmasını isteyen bir dilekçeyi o sırada Tory denetiminde Tespit edilen tespit edilen Avam Kamarasına sundular ve yasalara aykırı olarak tutuklandılar. Ertesi sabah Daniel Defoe “yaklaşık 16 seçkin beyin korumasında” Avam Kamarası başkanı Robert Harleye “Legions Memorial” (Alayın Muhtırası) isimli ünlü belgeyi tanıttı. Belgede sözünü hiç sakınmadan, “Kralın kölesi olmayan Ingilizlerin parlamentonun da kölesi olamayacaklarına” Avam Kamarasının ilgisini çekiyordu. Girişim etkili oldu; Kentli tutuklular salıverildiler ve Londralılar Defoe onuruna tebrik törenleri düzenlediler. Defoenun ömrü süresince övündüğü bu kahramanca çıkış Torylerin gözünde sindirilmesi gereken tehlikeli şahıs birey Birey damgasını yemesine NİÇİN niçin oldu.

Din ile siyasetin ayrılmadığı bu dönemde Torylerin muhalifler üstündeki baskıları artırması üstüne Defoe belki de en ünlü ve ustaca yergisi olan “The Shortest-Way With The Dissenters”ı (1702; Ayrılıkçılarla Başetmenin En Kestirme Yolu) yazdı. Broşür sanki Katolik ayin usullerinin benimsenmesini savunanların yönünden, ama aslında savunduklarının saçmalığını göstererek onları ufak düşürmek amacıyla yazılmıştı. Kitap çok sattı, ama hilesi meydana çıkınca her iki tarafın da şimşeklerini üzerine çekti. Yergiyi öneme alan taraflar değişik değişik nedenlerle de olsa alay edildiklerini anlayınca büyüşvik suçundan yargılandı ve Mayıs 1703te tutuklandı. Yakalayana mükafat mükafat vaat eden ilanda yazar orta boylu, zayıf, esmer tenli, koyu kahverengi saçlı ama peruk takan, gaga burunlu, sivri çeneli, gri gözlü, ağız kenarında büyükçe bir beni olan biri olarak betimleniyordu. Önerilere uyarak suçunu kabul edip mahkemenin insafına sığındıysa da, gördüğü davranış hiç insaflı olmadı; para cezasından diğer diğer üç kez de teşhir cezasına çarptırıldı. Başı cendereye geçirilerek üç gün halka teşhir edildikten sonra hapsedildi. Dava siyasal amaçlıydı ve Defoe birtakım Whig ileri gelenlerini ele vermesi amacıyla zorlandı, ama dilenen hedefe ulaşılamadı. Defoe cezasını çekmeyi beklerken “Hymn to the Pillory”yi (1703; Teşhir Cezasına Övgü) yazacak kadar yürekliydi. böylelikle bu sayede Bu sayede bu sayede cezanın bir tür zafere dönüşmesini sağladı; boyun ve kollarının geçirildiği teşhir aracı çiçeklerle süslendi; şiiri sokaklardarda satılırken seyre gelen halk da şerefine kadeh kaldırdı.

Daniel Defoe, Newgate Hapishanesine geri götürüldü; Tilburydeki işinin battığı bu dönemde kalabalık ailesinin geçimi en büyük kaygısıydı. Robert Harleye müracaatı detaylı ertelemelerden sonra salıverilmesini sağladı. Yardımlarına karşılık Harley de Defoenun yazarlığından ve istihbarat ajanı olarak hizmetinden yararlanacaktı.

Daniel Defoe dört bir yanı dolaşarak, rapor eder hazırlayarak, öğütlerini kaleme alıp yergiler aratarak efendilerine canı gönülden hizmet etti. Birkaç kez, bilhassa Genellikle de 1707 Birleşme Yasası esnasında İskoçyaya giderek Harleye kamuoyu ile alakalı bulgular veriler veriler bulgular verdi. Sonradan duyurduğu Tour Through the Whole Island of Great Britain (1724-26,3 cilt; Boydan Boya Büyük Britanya Gezisi) isimli aydınlatıcı yapıtında fazlalıkla Genellikle bu gözlemlerinden yararlanmıştı.

Daniel Defoenun Kraliçe Anne devresine rastlayan en etkin girişiminin ise Review isimli Zamanlı yayını bulunduğu özetlenebilir. Bu ciddi, etkili ve uzun yaşamlı yayım 1704-1713 arasında derhal anında derhal anında tek başına doldurdu. Başlangıçta haftalık olan yayın 1705te haftada üç rının detaylı bahaneleriyle kısa Aralıklarla hapiste kaldığı 1713te bile yayını sürdürmeyi başardı. Review fiilen hükümetin başlıca yayın organıydı. vakit vakit vakit vakit gösterdiği bağımsız tavra rağmen Daniel Defoe ılımlı Tory çizgisinden ayrılmadı, ama politikanın yanı sıra güncel problemleri, problemleri hataları Problemleri din, ticaret, ahlak, davranış kuralları gibi eklenilen da gündeme getirdi. Review, Richard Steele ve Joseph Addisonın The Tatlerı ve The Spectatorı gibi ileri deneme dergilerinin ve gazeteciliğin gelişmesinde mühim rol oynadı.

I. Georgeun tahta çıkmasıyla (1714) Toryler iktidardan düştü, ama iktidara gelen Whigler de Daniel Defoenun değerini kabul etti. böylelikle bu sayede Bu sayede bu sayede Defoe Dönemin sürenin hükumeti hükumeti adına yazmayı ve haberalma hizmetini sürdürdü. Bu dönemde çok sayıdaki didaktik yapıtı arasında en çok tanınmış bilinen ve sevileni olan The Family Instructorı (1715; Aile Eğitmeni) yazdı, ama Defoeya ölümsüzlüğü gerçekleştiren 1719da yayımlanan Robinson Crusoe oldu. Alexander Selkirk gibi gezginlerin ve kazazedelerin anılarından da yararlandığı iki bölümlü kitabın tam adı The Life and Strange Sıırprizing Adventııres of Robinson Crusoe, of York, Mariner. Written by Himself ve The Farther Adventııres of Robinson Crusoe; Being The Second and Last Part of his Life (1719) idi. Bir Alman eleştirmenin “dünya kitabı olarak tanımladığı yapıtın sonsuz baskısı, çevirisi ve uyarlaması yapıldı. örnek olarak, mesela Mesela Türkçedeki ilk baskısı 1864te Robenson öyküsü adıyla yapıldı. 40ı aşkın Türkçe baskıda Hikâyemi Robenson (1870). Robenson (1886), Issız Adada 28 sene (1938), Robinson Crusoe (1946, 1991), Robinson Crusoe Issız Adada (1955, 1977) ve Robinson Adası (1972) gibi adlar da kullanıldı. Bir “dünya kitabı” sayılmasının asıl sebebi, sebebi Sebebi Defoenun her okurun şu ya da bu biçimde özdeşleşebileceği bir kahraman ya da bir hal yaratmada gösterdiği başarıydı.

Moll Flanders (1722; Yosma, Moll Flanders, 1966), A Journal of the Plague Year (1722; Veba senesi Günlüğü) ve Colonel Jack (1722; Albay Jack) gibi romanlannda da gördüğünüz üzere Defoe Robinson Crusoeda insan doğasını kavrama gücünü meydana koyar. Romanlarında ele aldığı erkek ve kadın çeşitleri hep alışılmadık koşullar içindedir; hepsi de yalnızdır ve daimi devamlı devamlı SIK SIK sıksık hayat hayat Hayat kavgası verirler. yine de bu karakterler sıradan kişilerdir ve Defoe birinci şahsın ağzından aratarak onların beyinlerine nüfuz etmeye, dürtülerini çözümlemeye çalışır. Ayrıntılarda seçici değilmiş gibi görünse de bunların sayesinde bütünsel bir dünya kurmayı başarır. Romanlarının başlıca eksiklikleri biçimden yoksunluk, aşırı ısrarlı bir ahlakçılık, vakit vakit vakit vakit gösterdiği savrukluk ve safdilliktir.

1724te duyurduğu Roxana Defoenun son büyük yapıtı oldu, ama bozulan sağlığına rağmen son senelerinde bile üretken üretken Üretken Üretken ve girişimci bir yazar olmayı sürdürdü.

Çok detaylı ve kapsamlı eserler veren Defoe İngiliz romanının ve modern gazeteciliğin babası sayılır. 1701de çıkan The True-Born Englishmanin o güne değin İngiliz dilinde yayımlanan şiirler arasında en yüksek satışa vardığı söylenir. Pek çok açıdan anlaşılmaz bir kişiliği olan Defoe çok düşman kazanmış, ikiyüzlülük, sahtekârlık, şüpheli davranışlarda bulunmak ve rüşvet yemekle suçlanmıştır. Politikada hem Torylere hem de Whiglere hizmet ettiği bir gerçektir. evvel Toryler adına saklı saklı ajanlık yapmış, sonrasında Sonrasında sonrası sonrasında Daha sonra aşırı Tory yanlısı gazetelere sızıp onları yumuşatarak Whiglere hizmet etmiştir.

Her vakit, vakit amacın araçlardan mühim olduğunu savunan Defoe orta yoldan ayrılmamalarını öğütlediği ve destek verdiği şahıslara ustaca yardım eden şaşmaz bir ılımlılık yanlısı olarak da tanımlanabilir. kuvvetli bir partizanlık döneminde yazıları ve eylemleriyle parti ve din çekişmelerini yumuşatmaya çabalamıştır. Elli dokuz yaşındayken öneme değer değer bir dizi romanın ilki olan Robinson Crusoe ile ve önündeki beş sene süresince tükenmez enerjisinin fazlasını verilen öbür romanlarıyla görülmemiş bir mesleğe atılmıştır. böylece Sonuç olarak de üstün gazetecilik yetilerini etkinliklerle dolu bir yaşamın birikmiş deneyimleriyle bir araya getirerek kuvvetli eserler yaratmıştır.

Hem fert, kişi Kişi hem de yazar olarak yaşamını iki mühim olgu yönlendirmiştir. Bunlardan birincisi resmi kiliseye karşı bir ortamda yetişmesi, öbürü 30 yaşlarından başlayarak bir türlü yakasını borçlardan kurtaramamış olmasıdır. İngiltere Kilisesine bağlı olmaması Defoenun 18. asır edebiyatının kibar dünyasından dışlanmasına yol açmıştır. Jonathan Swift ondan küçümsemeyle “teşhir edilen o herif” diyerek söz eder ve ismini anmaz. Alexander Pope da samimi samimi içe Defoenun yazarlık başarılı olmasını övdüğü durumda The Dunciad taşlamasında ona da bir yer ayırmaktan geri kalmaz. Defoenun son yılları alacaklılar ile arasındaki hukuksal anlaşmazlıklarla geçmiştir.

Daniel Defoe 1666 yılındaa Londrada baş gösteren veba salgınını mevzu husus alan “A Journal of the Plague Year” (1722; Veba senesi Günlüğü) isimli yapıtında, hadiseleri direkt olarak direk kendisi yaşamış yaşamış gibi, gerçek ayrıntılardan yararlanarak yazdı. “Yosma, Moll Flanders “(The Fortunes and Misfortunes of Moll Flanders; 1722) isimli romanında ise, yaşamının bir döneminde yankesicilik yapmış bir bayanın heyecan ve güçlüklerle dolu hikayesini anlatır.

Daniel Defoe, 24 Nisan 1731 tarihinde 71 yaşında Londra’da ölmüştür.

Kitapları :
1698 – Parlamentonun Oluruyla daimi devamlı devamlı SIK SIK sıksık Ordu Bulundurmanın Bağımsız Yönetime Aykırı Düşmeyeceğini Kanıtlayan Görüşler
1700 – İki Büyük problem problem mesele problem mesele aksilik üstüne Düşünceler
1702 – Ayrılıkçılarla Başetmenin En Kestirme Yolu
1703 – Teşhir Cezasına Övgü
1704 – Sadaka Vermekle Hayır İşlenmez ve Yoksulların İstihdamı millet millet amacıyla Bir Dert Kaynağıdır
1709 – 1709; Büyük Britanya Birliğinin Tarihi
1715 – Aile Eğitmeni
1719 – the dumb philosopher/ Dilsiz Filozof
1719 – Robinson Crusoe
1719 – Robinson Crusoe’nun Yeni Serüvenleri
1720 – Bay Duncan Campbell in hayatı ve Serüvenleri; Sağır ve Dilsiz bulunduğu durumda Her Yabancının ismini ve Geleceğini Bir Bakışta Yazan Beyefendi
1720 – Ünlü Kaptan Singletonun hayatı. Serüvenleri ve Korsanlıkları
1720 – Bir Süvarinin Anıları
1720 – Robinson Crusoe’nun hayatı ve inanılmaz Serüvenleri süresince Ciddi kanaatleri
1722 – A Journal of the Plague Year (Veba senesi Günlüğü)
1722 – Colonel Jacque ( Albay Jacque)
1722 – Moll Flanders
1724 – Roxana
1724 – John Sheppard ın Soygunlarının, Kaçışları
1720 – Bir Süvarinin Anıları
1725 – Hiç Denenmemiş Bir RotadaYeni Bir Dünya Gezisi
1725 – İngiliz Tacirinin Elkitabı
1726 – Geçmişte ve bugünümüzde Şeytanın Siyasal Tarihi
1726 – Katıksız Doğanın ; tarifi ya da Ruhsuz Beden…Aynı vakitte lüzum Siyasette lüzum tabiatta Aptalların Gerekliliği ve Yararlılığı üstüne Özlü Bir araştırma
1728 – İngiliz Ticaretinin Planı
1890 – Her Yönüyle İngiliz Centilmeni (ölümünden sonra)

Daniel Defoe Sözleri:
Açlık, ne arkadaş, ne akraba, ne insanlık, ne de hak tanır.

İnsanlar hatalarını mutluyken değil fakat yalnız fakat Fakat mutsuzken anlar.

Robinson Crusoe Özeti :

Robinson Crusoe bir deniz kazası sonucunda kimsenin yaşamadığı ücra bir adaya düşen bir denizcidir. Bundan kurtulma ümidi olmadığından kendisine bir ev uygulamak, gerçekleştirmek hayvanları evcilleştirmek, buğday yetiştirmek, avladığı hayvanların postlarından faydalanarak kıyafet elde etmek mecburiyetinde kalır. zaman içinde vakitle bu yaşama alışan Robinson’un tadını kaçıran tek hadise vaka vaka Vaka adaya gelen vahşi yerlilerdir.

Robinson Crusoe yerlilerden saklanırken bir gün genç bir yerli ile karşılaşır. Elinde tüfeği olmasından onu yakalayarak evine götürür. Karşılaştıkları vakit vakit günlerden cuma olmasından Robinson Crusoe yamyam yerliye “Cuma” adını koyar. Cuma yavaş yavaş İngilizce konuşmasını öğrenir ve aynen Robinson Crusoe gibi yemek yemesini ve avlanmasını öğrenir.

Robinson’la Cuma’nın bu ömürleri tam 28 sene sürer. En sonucunda bir gün adaya çıkan korsanları yakalayarak gemilerini ele geçirmeyi ve adadan kaçmayı başarırlar. Cuma’da Robinson’dan ayrılmaz ve onunla beraber eş güdümlü bir arada Beraber İngiltere’ye gider.

Yorumlar
Yorum yazın

Bir yorum yazın